Moje konto
Co to jest mobbing w pracy? Definicja, przykłady i gdzie zgłosić

Co to jest mobbing w pracy? Definicja, przykłady i gdzie zgłosić

 

Gnębienie. Poniżanie. Ośmieszanie. Zastraszanie.

 

Jest na to jedno słowo: mobbing.

 

(Nie: mobing.)

 

Mobbing w pracy ma miejsce w każdej chwili, na całym świecie i jest problemem na coraz szerszą skalę.

 

Przechodzisz przez to?

 

Dasz radę, tylko naucz się rozpoznawać oznaki mobbingu, uzbrój w wiedzę i działaj.

 

Zaraz przeczytasz jak radzić sobie z mobberem, ale najpierw rozważ jedną kwestię.

 

Zależy Ci na obecnej pracy tak bardzo, że jesteś w stanie znieść niezdrową atmosferę w firmie?

 

Nie? Ok.

 

Tak? Możesz zmienić swoją sytuację.



Z tego artykułu dowiesz się:

 

  • czym jest mobbing
  • jak się objawia mobbing w miejscu pracy
  • jak udowodnić mobbing
  • jak sobie radzić i gdzie zgłosić mobbing
  • co mówi o mobbingu Kodeks Pracy

 

Jeśli masz już dość nieprzyjemnych sytuacji w pracy i chcesz szybko znaleźć nową posadę, pomoże Ci w tym skuteczne CV.

 

Skorzystaj z kreatora CV, który stworzy dla Ciebie profesjonalny dokument.

 

cv

Zobacz inne wzory, stwórz CV oraz list motywacyjny i pobierz dokumenty w PDF tutaj

 

Oto opinia Gosi — jednej z użytkowniczek naszego kreatora:

 

Dzięki takiemu świetnemu CV i listowi dostałam super pracę bardzo szybko!

 

Stwórz CV teraz



1

Co to jest mobbing w pracy?

 

W każdej szkole znajdą się dzieci, które gnębią innych.

 

Pewnie miałeś nadzieję, że już nigdy nie będziesz musiał na to patrzeć.

 

Przecież jestesmy teraz dorośli, świadomi itd.

 

I nagle okazuje się, że w pracy czujesz się znowu jak w podstawówce.

 

Kolejny raz widzisz jak ktoś cierpi przez psychiczny terror innych.

 

A może to Ty cierpisz?

 

Jeśli czujesz, że zachowanie Twojego szefa przypomina Ci złośliwego Damiana z IVB, to masz dobrą intuicję.

 

Pierwsza definicja mobbingu odnosiła się właśnie do wrogich zachowań względem siebie dzieci w środowisku szkolnym.

 

Obecnie charakteryzuje podobne zachowania dorosłych w miejscu pracy.

 

Ciekawostka: Peter-Paul Heinemann był szwedzkim lekarzem, który obserwował interakcje między uczniami w jednej ze szwedzkich szkół. Miało to miejsce w latach 60 XX wieku i skutkowało wydaniem przez Heinmanna książki na temat przemocy grupowej wśród dzieci oraz powstaniem terminu mobbing.

 

 

Co to jest mobbing w pracy?

 

Żeby wyjaśnić pojęcie mobbingu, trzeba najpierw wymienić warunki, w jakich to zjawisko występuje.

 

Najważniejsze z nich to:

 

  • zamknięte środowisko,
  • zależności władzy,
  • hierarchiczna struktura.

 

Mobberem może być:

 

  • szef,
  • współpracownik,
  • członek zarządu,
  • przełożony pracownika.



Zachowanie mobbera musi być:

 

  • regularne (np. przynajmniej raz w tygodniu),
  • długotrwałe (np. ponad sześć miesięcy),
  • upokarzające,
  • systematyczne,
  • uporczywe.



Innymi słowy, żeby mobbing uznać za mobbing musisz mieć naprawdę dość i czuć, że od dawna Twój przełożony traktuje Cię wyraźnie gorzej niż innych.

 

W dodatku zaczyna to wpływać na Twoją samoocenę, samopoczucie, a nawet pogarszać zdolności do pracy.

 

Oto czym jest, a czym nie jest mobbing w pracy i jak nie pomylić go ze zwykłą dyscypliną:

 

-

+

pojedynczy incydent

powtarzające się akty przemocy psychicznej

obie strony konfliktu dysponują mniej więcej tą samą siłą

jedna ze stron konfliktu ma władzę, druga tej władzy podlega

egzekwowanie poleceń przez przełożonego

nakładanie na pracownika nierealnych do zrealizowania obowiązków

uzasadniona krytyka

uporczywe zaniżanie kompetencji pracownika

obgadywanie w pracy

szerzenie nieprawdziwych, szkalujących drugą osobę informacji



Mobbing - definicja

 

Mobbing to specyficzny rodzaj przemocy psychicznej.

 

Mobbing to nadmierna presja w miejscu pracy, z którą ciężko sobie radzić.

 

Mobbing to prześladowanie pracownika przez przełożonego lub/i współpracowników.

 

Każda definicja mobbingu sprowadza się do nierównej relacji między przełożonym a podwładnym oraz na wykorzystywaniu swojej pozycji przez tego, który posiada więcej władzy.

 

Wikipedia mobbing opisuje podobnie, dodając do tego cytat z kodeksu Międzynarodowej Organizacji Pracy.

 

Mobbing według MOP to: obraźliwe zachowanie poprzez mściwe, okrutne, złośliwe lub upokarzające usiłowanie zaszkodzenia jednostce lub grupie pracowników.

 

A co mówią inne przepisy?

 

 

Mobbing - Kodeks Pracy

 

Najważniejszą definicją mobbingu jest dla Ciebie ta, którą tworzy polskie prawo.

 

To właśnie ten tekst będzie podstawą formułowania ewentualnych roszczeń w stosunku do pracodawcy.

 

Oto jak wygląda fragment dotyczący mobbingu w Kodeksie Pracy.

 

Art. 94³ § 2 Kodeksu Pracy: Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. 


Ustawa o mobbingu ustala co następuje:

 

  • Pracodawca musi przeciwdziałać mobbingowi.
  • Mobbing polega na nękaniu i zastraszaniu pracownika, wywołując u niego rozstrój psychiczny.
  • Pracownik może żądać od pracodawcy zadośćuczynienia za mobbing.
  • Pracownik ma prawo dochodzić odszkodowania za straty psychiczne wywołane przez mobbing w pracy.

 

To najważniejsze, co powinieneś na ten temat wiedzieć.


Stres w pracy dotyczy wielu z nas. Możesz nauczyć się opanowywać nerwy. Zobacz, co radzimy w naszym artykule: Jak radzić sobie ze stresem w pracy i na co dzień?.  

 

2

Przykłady mobbingu

 

 

Przykłady zachowań mobbingowych można wymieniać w nieskończoność.

 

Zależą od rodzaju organizacji firmy, typu i miejsca pracy, praktyk zarządzania, cech charakteru stron konfliktu oraz wielu innych.  

 

Przypomnijmy: działania te muszą być uporczywe, długotrwałe i systematyczne.

 

Wśród najbardziej charakterystycznych zachowań mobbera znajdują się:

 

  • obmawianie, rozsiewanie plotek,
  • nękanie w pracy,
  • ograniczenie możliwości wypowiadania się (np. nagminne przerywanie, niedopuszczanie do głosu),
  • nieuzasadnione krytykowanie,
  • groźby,
  • wyśmiewanie,
  • przydzielanie zbyt trudnych zadań,
  • wydawanie absurdalnych poleceń,
  • ukrywanie istotnych informacji,
  • bierna agresja,
  • pogróżki,
  • szykanowanie,
  • poniżanie.



Lista jest długa.

 

Terror biurowy to mobbing w typowej postaci.

 

Zobacz jak nęka się pracowników w innych środowiskach pracy.

 

 

Mobbing w policji

 

Nie trzeba oglądać Drogówki, żeby wiedzieć, że praca policjanta jest ciężka.

 

Mobbing w policji jest częstym zjawiskiem, a co najgorsze - bardzo trudno go wykryć.

 

Wyzywanie i poniżanie niższych rangą pracowników zdarzają się często.

 

Co jeszcze? Nieuzasadnione degradacje, umniejszanie zasług, wyśmiewanie.

 

Niestety, stróże prawa rzadko chcą ujawniać tego typu problemy.



Mobbing w wojsku

 

Tu nie jest lepiej.

 

W  jednostce w Hrubieszowie 20 żołnierzy złożyło pozew przeciwko dowódcy.

 

Zarzucali mu: poniżanie, wyzywanie i wydawanie absurdalnych poleceń.

 

Dowódca miał mówić o sobie: “Jestem Bogiem”.

 

Mobberowi grozi do 2 lat więzienia.



Mobbing w szkole

 

Podobin. Mała, wiejska szkoła.

 

Dyrektorka wyzywa, upokarza, zastrasza, szantażuje zwolnieniami.

 

Ta historia kończy się samobójstwem ofiary mobbingu i zakazem zajmowania stanowisk kierowniczych dla mobberki.

 

Tak wygląda mobbing w szkole wobec nauczyciela.

 

Wskazówka: należy odróżnić zarządzanie zespołami od rządzenia ludźmi i nadużywania władzy.

 

Jesteś niezadowolony z atmosfery w pracy i chcesz pożegnać się z obecnym pracodawcą? Podpowiadamy, jak zrobić to w najlepszy sposób w artykule: Jak zmienić pracę z klasą?

 

3

Jak udowodnić mobbing w pracy?



Nie będzie łatwo.

 

Twój szef nie musi od razu być Weinsteinem, żeby jego zachowanie podchodziło pod mobbing.

 

Niemoralne propozycje są na liście zachowań charakterystycznych dla mobbingu, ale najczęściej sprawa jest dużo trudniejsza do sklasyfikowania.

 

Mobbing a molestowanie to zresztą inny temat, bardziej związany z naruszaniem zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

 

Molestowanie seksualne może zaistnieć zupełnie poza konfiguracją podwładny-pracodawca.

 

Jeśli jednak dotyczy Ciebie i Twojego szefa, staje się mobbingiem.

 

 

Zobacz co należy zrobić, żeby wygrać z mobberem.

 

Jak udowodnić, że mobbing rzeczywiście miał miejsce?

 

Tak:

  

  • Dokumentuj przypadki mobbingu.
  • Sprzeciwiaj się mobbingowi, komunikuj, że nie akceptujesz tego zachowania.
  • Zbieraj świadków.
  • Zbieraj dowody (maile, notatki, nagrania itp.).
  • Rozmawiaj o tym, że jesteś ofiarą mobbingu z rodziną i przyjaciółmi.
  • Spotkaj się z psychologiem, jeśli twoje samopoczucie uległo pogorszeniu z powodu zachowania mobbera względem Ciebie.
  • Powiedz o mobbingu osobie z działu HR.
  • Złóż pisemną skargę.

 



Kto odpowiada za mobbing w pracy?

 

Uwaga! To jest dobra informacja!

 

Prawo nakazuje Twojemu pracodawcy chronić Cię przed mobbingiem.

 

Według przepisów każdy szef ponosi odpowiedzialność za ewentualne przypadki mobbingu w jego miejscu pracy.

 

Co więcej: istnieje w naszym prawie kara za mobbing.

 

Podlega jej zarówno mobber, jaki i pracodawca.

 

Polityka antymobbingowa i antydyskryminacyjna powinna istnieć w każdej firmie.



Gdzie zgłosić mobbing i jak rozprawić się z mobberem?

 

Najpierw zapoznaj się z tematem: prawa pracownika.

 

To bardzo ważne, żebyś był ich świadomy.

 

Jednym z praw pracownika jest możliwość egzekwowania odszkodowania za mobbing w miejscu pracy.

 

Jak to zrobić?

 

Pierwszy krok: złożenie skargi w PIP, czyli Państwowej Inspekcji Pracy.

 

Przygotowaliśmy dla Ciebie coś, co możesz wykorzystać: skarga do pip - wzór

 

Jeśli obawiasz się konsekwencji wniesienia zawiadomienia o mobbingu, możesz to zrobić anonimowo.


Następny krok: napisanie pozwu o mobbing i złożenie go bezpośrednio w Sądzie Pracy.

 

Przykładowe zawiadomienie o mobbingu  - wzór pisma w sprawie mobbingu znajdziesz tutaj: mobbing pdf.


Chcesz rzucić pracę z powodu mobbingu? Albo z jakiegokolwiek innego powodu? Zobacz nasz artykuł: Wypowiedzenie umowy o pracę przez pracownika - wzór + 4 porady.



4

Jak radzić sobie z mobbingiem?



Schemat jest powtarzalny.

 

Uporczywie i systematycznie Twój przełożony nęka Cię psychicznie.

 

W końcu zaczynasz wierzyć, że jesteś do niczego.

 

Słabniesz i tracisz jakiekolwiek zasoby sił do obrony.

 

Jak to w ogóle możliwe, skoro wszyscy wokół widzą, jak jesteś traktowany?

 

Nikt nic nie powie?

 

Raczej nie.

 

I tu dochodzimy do sedna problemu mobbingu w pracy.

 

Za tym wszystkim stoi strach.

 

Jedni boją się utraty pracy, inni angażowania w konflikty - słowem: wszyscy obawiają się kłopotów.

 

Musisz radzić sobie sam.

 

Co najwyżej w teamie: Ty + psycholog.

 

Konsekwencje mobbingu mogą być bowiem bardzo groźne dla równowagi psychicznej.

 

Warto skorzystać z profesjonalnej pomocy psychologa, która złagodzi skutki mobbingu w Twojej głowie.

 

 

Rodzaje mobbingu

 

To trzeba wiedzieć chociażby dlatego, że może się przydać w sytuacji ewentualnego uczestnictwa w procesie przeciwko mobberowi.



Mobbing horyzontalny (poziomy) - mobbing między pracownikami

 

Mobbing wstępujący (pionowy) - zwierzchnik nęka podwładnego

 

Mobbing skośny - ofiarą jest przełożony, a mobberem podwładny



Bez względu na to, który rodzaj mobbingu opisuje Twoją sytuację, molestowanie psychiczne w pracy należy piętnować, zgłaszać, a w rezultacie tych działań - karać.



Jak się bronić przed mobbingiem w pracy?

 

dobrze
    • reagowanie na ewidentny mobbing w miejscu pracy
    • wypełnianie tych poleceń przełożonego, które mieszczą się w Twoim zakresie obowiązków i są możliwe do wypełnienia w ustalonym czasie
    • komunikowanie problemu z nękającym Cię szefem współpracownikom
    • sprzeciwiania się mobbingowi wobec kolegów z pracy
żle
    • zgoda na wrogie zachowanie względem Ciebie
    • próby realizowania postawionych Ci, nieosiągalnych celów
    • ukrywanie przed innymi problemu z mobbingiem
    • niereagowanie na mobbing względem współpracownika
 

Możesz zachować zimną krew i próbować dać sobie radę.

 

Możesz również rozejrzeć się za inną pracą i firmą, w której kultura pracy, a także sposób traktowania pracowników stoją na wyższym poziomie.

 

 

➡ Zerknij na opinie o pracodawcach. Pomogą Ci trafić w lepsze miejsce.

Jeśli Twój problem to mobbing w pracy, forum jest do Twojej dyspozycji. Możesz podzielić się swoją historią, zadać pytanie lub porozmawiać z osobami, które mają podobne doświadczenia.

Oceń mój artykuł
Średnia: 4.39 (158 oceny)
Dziękujemy za ocenę naszego artykułu!
Marta Rojewska
Ekspertka kariery w InterviewMe. W swoich tekstach staram się poruszyć wszystkie kwestie związane z życiem zawodowym. Moja misja? Pomóc Ci w znalezieniu dobrze dopasowanego miejsca pracy.

Podobne artykuły

Jak negocjować wynagrodzenie [Lepsze zarobki na start lub podwyżka]

Jak negocjować wynagrodzenie [Lepsze zarobki na start lub podwyżka]

Przeczytaj nasz szczegółowy poradnik jak negocjować wynagrodzenie na rozmowie kwalifikacyjnej. Zdradzę Ci 13 przydatnych wskazówek oraz mało znane ale skuteczne techniki, jak przekonać pracodawcę, aby zgodził się zapłacić Ci więcej. Przeczytaj koniecznie, jeśli chcesz otrzymywać lepsze oferty pracy.

Porzucenie pracy - konsekwencje dla pracownika i 7 rad jak ich uniknąć

Porzucenie pracy - konsekwencje dla pracownika i 7 rad jak ich uniknąć

Z artykułu dowiesz się, jakie są konsekwencje porzucenia pracy. Sprawdzisz, co w takiej sytuacji dzieje się z wynagrodzeniem, niewykorzystanym urlopem, czy też świadectwem pracy. Dowiesz się również, jak rzucić pracę zgodnie z kodeksem pracy i gdzie pobrać wzór wypowiedzenia.